من الان ایران نیستم. به محض اینکه بر گردم و به دانشگاه سر بزنم خبر می دم.

اگر اینجا (هند) اطلاعات مفیدی راجع به رشته مون به دست بیارم حتماْ با شما قسمتش می کنم.

آینده دنیا در دستان تکنولوژیست های آموزشیه. بیایید با دانا کردن خودمون آینده زیبا تری بسازیم.

توضیحی بر جداول اریکسون، کهلبرگ، پیاژه

این جدول تصویری از انسان ارائه می کند که از طریق تعامل با محیط به سمت استقلال عقلانی و اخلاقی طی مسیر می کند. به اعتقاد پیاژه رشد (تحول) از طریق بلوغ، تعامل فیزیکی، تعامل اجتماعی و تعادل به وقوع می پیوندد. تعادل زمانی اتفاق می افتد که شخص تفکر خود را برای انطباق با مسائل تازه تجدید ساختار می کند. فرد با ساختن ساختارهای جدید که در اثر تعامل با محیط فیزیکی و اجتماعی رخ می دهد، رشد می کند. به اعتقاد کهلبرگ رشد اخلاقی از طریق تعامل اجتماعی و هنگامی که شخص با یک معمای اخلاقی کلنجار می رود. و در معرض استدلال اخلاقی سطوح بالاتر قرار می گیرد اتفاق می افتد. این اندیشه که دانش آموز باید فرصت کاوش درباره جهان فیزیکی، اخلاقی و اجتماعی را داشته باشد، دارای اهمیت است. بنابراین محیط یادگیری گرچه ساخت و سازمانی از پیش تعیین شده دارد، باید از نظر مواد، منابع و اندیشه غنی باشد و امکان کاوش آزادانه درباره مسائل گوناگون را به دانش آموزان بدهد. توجه به رشد تحولی سیر انسان برداشتن سه گام را در کلاس درس لازم می داند:

1. حساسیت نسبت به تفاوت های رشدی
2. ارائه یک تکلیف یا معما
3. تعامل دانش آموز با تکلیف یا معما و پیگیری امر از طریق معلم

 

اطلاعات درمورد فراگیران:

1. رشد شناختی: پیاژه

1-1 یک تغییر مداوم و پیش رونده در ساختارهای ذهنی وجود دارد

1-2 فعالیت هوشی فرایندی است پویا، سازمان یافته از درونسازی (جذب) اطلاعات جدید به اطلاعات قبلی و برونسازی (انطباق) اطلاعات قبلی به جدید. پیاژه فرآیند درونسازی و برونسازی را به عنوان بخشی از سازگاری تلقی می کند.

توصیه به برنامه ریزان درسی:

الف- تدریس باید از جایی شروع شود که فراگیر در آن قرار دارد.

ب- موقعیت اموزشی باید ایجاد عدم تعادل کرده سپس فرآیندهای جذب و انطباق تعادل را ایجاد کند.

2. رشد عاطفی : اریکسون

در هر یک از مراحل ارائه شده از سوی اریکسون یک مسئله مرکزی مطرح است که هم دارای پیامدهای مثبت و هم منفی است. (مثال: اعتماد اساسی در برابر عدم اعتماد) اگر بخواهیم مرحله بعدی رشد فرارسد باید کشاکش بین مثبت و منفی موفقیت آمیز باشد اگرچه هیچ پیروزی کامل نبوده و همیشگی نیست.

توصیه به برنامه ریزان درسی:

برنامه درسی باید بتواند به همراه خانواده شرایط تحقق پیامدهای مثبت تجربیات را فراهم سازد.

3. رشد اخلاقی: کهلبرگ

توصیه به برنامه ریزان درسی:

برنامه درسی باید به گونه ای طرح ریزی شود تا بتواند بلوغ اخلاقی را فراهم سازد.

 

با توجه به دیدگاه برنامه ریزان درسی و اهمیت منابع ذکر شده، اهداف برنامه درسی تعیین می شود.

تعیین اهداف در ارزیابی نهایی برای هر برنامه تربیتی دارای اهمیت است. زیرا با پاسخ به سوالات زیر کار ارزیابی و اصلاح برنامه ممکن می شود.

1. آیا برنامه مقاصد و هدف های تربیتی را که برای آن طراحی شده است، کسب کرده است.؟
2. آیا هدف ها و مقاصد برای آنان که می خواهند تحت تعلیم و تربیت قرار گیرند اعتبار دارد؟

تعلیم و تربیت عموماً دو مقصد اصلی را مورد شناسایی قرار می دهد. 1- آماده کردن افراد به عنوان اعضای مولد جامعه ( با نگاه به جامعه) 2- قادر کردن افراد در رشد قابلیت های بالقوه خویش.(دیدگاه فراگیر)

فصل سوم (بازده های آموزشی)

بهترین راه برای طراحی آموزشی کارکردن برعکس یا مهندسی معکوس (Reverse engineering)یعنی حرکت از بازده های مورد انتظار است. دلیل اساسی طراحی آموزشی ممکن ساختن دستیابی به مجموعه هدف های نهایی آموزش و پرورش است. هدف های نهایی و یا غایت های آموزشی فعالیت های آموزشی است که به کارکرد های یک جامعه همچنین کار کردن یک فرد در جامعه کمک می کند که آن از طریق آموزش و یادگیری انجام می پذیرد. انعکاس نیازهای اجتماعی در اهداف آموزشی به صورت عبارت های متفاوتی بیان شده اند. که طبقه بندی فعالیت های انسان را توصیف کند. یک هدف اموزشی ترجیح دارد به صورت زیر بیان شود:

" انجام آن فعالیت هایی که تندرستی انسان را حفظ می کند " نه آنکه بگوییم هدف " تندرستی " است. در واقع مجموعه قابلیت های انسانی باید تعریف شود و این قابلیت ها انواع فعالیت هایی را که در اهداف آموزشی بیان می شود، ممکن می سازد. این قابلیت ها هستند که می تواند هدف های آموزشی را تنظیم کند.

برنامه ریزی آموزشی گاه برای یک تک درس و گاه برای بخش های بزرگ تری مانند موضوع یا دوره انجام می پزیرد. اگر درس ها بر حسب هدف ها توصیف شوند از ابهام در معنی درس هایی که عناوین مختلف دارند جلوگیری می شود. آیا برای هر کدام از هدف های بی شمار یک موضوع درسی باید برنامه ریزی جداگانه انجام داد؟ یا می توان انجام این کار را کاهش دهیم. برای پاسخ گویی به این سوال باید فکر کرد که بین مطالب مختلفی که باید یاد گرفته شود، چه وجوه مشترکی وجود دارد. برنامه ریزی آموزشی می تواند با تخصیص هدف های یادگیری به 5 طبقه اصلی قابلیت های انسانی به میزانی ساده شود. البته ممکن است خرده طبقاتی هم موجود باشد.

5 طبقه بازده های یادگیری:

عملکرد هایی که به عنوان بازده یادگیری مشاهده می شوند قابلیت ها (Capabilities) گفته می شود.

1. مهارت های ذهنی: (Intellectual skills) مهارت های ذهنی، انسان را قادر می سازد تا با محیط خود بر حسب نماد ها و مفهوم سازی ها کنش متقابل داشته باشد. یادگیری انسان ها در سالهای اولیه مدرسه با خواندن (Reading) نوشتن (Writing) و حساب (Arithmetic) شروع می شود. و پیشرفت آن تا هر سطحی که با علایق و استعدادهای فرد هم ساز باشد ادامه می یابد. مانند پیش بینی تورم در جامعه یا محاسبه میزان فشاری که بر پایه یک پل وارد می شود. یادگیری مهارت ذهنی به معنی یادگیری چگونگی انجام کاری از نوع ذهنی است.
2. راه برد های شناختی (Cognitive Strategies) : راه برد های شناختی از انواع  مهم مهارت ها هستند که یادگیری فراگیر، مثل یادآوری و تفکر او را اداره می کند. راهبرد های شناختی روش های درونی را که فرد برای رسیدن به اصل مسئله به کار می برد کنترل می کند. عبارت راهبرد شناختی ابتدا توسط برونر (Brouner) بوجود امد و اسکینر (Skinner) آن را رفتار خود گردان (Self-management) نامید. چنین مهارت هایی برای توسعه دادن نیاز به زمان طولانی دارد. اگر یک راهبرد شناختی قبلاً یاد گرفته شده است، فراگیر آن را به عنوان شیوه ای برای حل مسئله انتخاب می کند.

مهارت های ذهنی اغلب به وسیله فراگیر به یاد آورده می شود و به مسئله نیز مربوط هستند. اما کاربرد این مهارت ها کافی نبوده و شیوه جستجوی راه حل باید توسط فراگیر به کار برده شود. این یک راه برد شناختی است که فراگیر بارها در موقعیت های گوناگون آن را تمرین کرده است.

آموزش یک اقدام انسانی است با هدف کمک کردن به مردم برای آنکه یاد بگیرند. گرچه یادگیری می تواند بدون آموزش هم صورت پذیرد، ولی اثرات آموزش بر امر یادگیری بسیار قوی است.

آموزش چیست؟ آموزش مجموعه ای از رویدادهاست که بر فراگیران به طرق مختلف اثر می کند که یادگیری آسان تر صورت پذیرد. آموزش می تواند بیرونی باشد، و یا درونی باشد. آموزش می تواند در بر گیرنده رویدادهایی باشد که به وسیله یک صفحه چاپ شده یک تصویر، برنامه تلویزیونی ارائه یک جسم و یا ترکیبی از آنها صورت پذیرد. اگر قرار است چنین رویدای اثر بخش باشد باید آن را برنامه ریزی کرد. درس بخشی از طرح بزرگ تری است که برای ارائه یک موضوع که آن نیز خود بخشی از یک دوره است بکار می رود. در واقع موضوع بخشی از طرح جامع تری به نام دوره یا برنامه درسی است.

هدف از آموزش برنامه ریزی و طراحی و استفاده از کلیه امکانات برای یادگیری است. و آن فعال کردن دانش آموزان و پشتیبانی کردن از آنان است. هدف آموزش برنامه ریزی شده کمک به فرد است تا به طور کامل و تا حد ممکن در جهت فردیت خود (Individuality) رشد کند.

فرضیات اساسی در مورد طراحی آموزشی:

1. هدف طراحی آموزشی، کمک به یادگیری فرد است
2. مراحل طراحی آموزشی، هم فوری (کوتاه مدت) و هم بلند مدت است. طرح کوتاه مدت طرحی است که معلم در آماده کردن آن چند ساعت قبل از اجرای آموزش فعالیت می کند. طرح بلند مدت مانند طراحی مجموعه ای از درس ها و یا طراحی بلند مدت یک درس است.

طرح ریزی برای هر دو حالت کوتاه و بلند مدت برای یک معلم لازم است اما اگر کار او مشکل می شود و به غفلت از کارکردهای اساسی تدریس منجر می شود، بهتر است که زمان بیشتری را صرف طراحی کوتاه مدت بکند.

3. طراحی منظم آموزش می تواند بر رشد انسان تاثیر بسیار بگزارد. این نظریه که بهترین آموزش و پرورش آن است که محیطی طراحی نماید که فراگیران به دلخواه خود رشد نمایند از نظر ما قابل قبول نیست.

دلیل اساسی برای طراحی آموزشی آن است که تمام دانش آموزان برای استفاده از حداکثر استعدادهای خود فرصت کافی داشته باشند.

4. طراحی آموزشی باید با یک رویکرد منظم اجرا شود. و آن مجموعه اقداماتی است که با تحلیل نیاز و هدف شروع و با نظامی از ارزشیابی و تجدید نظر خاتمه می یابد.
5. آموزش طراحی شده باید بر اساس نحوه یادگیری فراگیر انجام پذیرد. هنگام اجرای آموزش کافی نیست گفته شود توانایی ها باید چگونه باشد بلکه باید نحوه بدست آوردن آن توانایی ها مورد توجه قرار گیرد.

چند اصل یادگیری:

طراحی آموزشی باید بر اساس شرایط یادگیری انسان مورد توجه قرار گیرد. فرآیندی که تغییر در رفتار و قابلیت انسان ها را ایجاب می کند، یادگیری نامیده می شود و موقعیتی که این فرآیند را بکار می گیرد موقعیت یادگیری است.

موقعیت یادگیری دارای دو بخش است. یک بخش نسبت به فراگیر بیرونی است، (External) و بخش دیگر نسبت به آن درونی است. بخش درونی موقعیت یادگیری ز حافظه ذخیره شده فراگیر مشتق می شود. بعضی از شرایط درونی که توسط حافظه از یادگیری های قبلی فراهم می شوند باید حضور داشته باشد تا یادگیری انجام پذیرد. فعالیت هایی که در محیط بیرونی (خارج از ذهن فراگیر) انجام می شود، موقعیت های بیرونی را شکل می دهد. اصول یادگیری که به طراحی آموزشی بسیار مربوط می شوند عبارت است از:

6. مجاورت (Contiguity) : این اصل می گوید که موقعیت محرک باید همزمان با پاسخ مطلوب باشد.
7. تکرار (Reapitation): این اصل می گوید برای بهبود یادگیری و اطمینان از به یاد سپاری مواد بهتر است موقعیت محرک و پاسخ تکرار شود.
8. تقویت (Reinforcement): یادگیری یک عمل تازه هنگامی نیرومند می شود که آن عمل با حالتی مطلوب تعقیب شود از نظر آموزشی می توان گفت، عمل جدید الف هنگامی به راحت ترین وجه یاد گرفته می شود که فوراً با عمل قدیمی تری(ب) که مورد علاقه فراگیر است تعقیب شود. به ترتیبی که انجام ب منوط به یادگیری عمل الف می باشد.

آموزش باید کل مجموعه عواملی را که بر یادگیری تاثیر دارند به حساب آورد، و به کلیه آن عوامل (شرایط یادگیری) گفته می شود. برای به حساب آوردن شرایط یادگیری از چهارچوب و مدلی به شرح زیر استفاده می کنیم:

محرک در محیط گیرنده ها را فعال می کند و به عنوان اطلاعات به دستگاه عصبی مرکزی انتقال میدهد. اطلاعات در یکی از ثبت کننده های حسی ثبت می شود و سپس به حافظه کوتاه مدت وارد می گردد. تغییراتی که در اینجا اتفاق می افتد، ادراک انتخابی (selective perception) را باعث می شود. حافظه کوتاه مدت از نظر طول زمان و حجم محدودیت دارد. طول مدت ذخیره اطلاعات در حافظه کوتاه مدت، حدود 20 ثانیه است مگر آنکه مرور ذهنی شود. جنبه دیگر حافظه کوتاه مدت محدودیت گنجایش است. فقط تعداد معدودی از اقلام می تواند در حافظه کوتاه مدت جاگیرد. عده ای معتقدند این تعداد 5-2 و یا 5+2 است. و عده ای ارقامی را معرفی می کنند که هیچ کدام از 9 بیشتر نیست.

بررسی (رویکرد) سیستمی در آموزش و پرورش:

برای سنجش اهمیت رویکرد سیستمی در آموزش و پرورش ابتدا باید معین کنیم که آیا آموزش و پرورش واقعاً یک سیستم است؟ از آنجا که آموزش و پرورش یک نهاد ترکیبی با هدفی خاص است و هدف آن با فرا سیستم خود، یعنی جامعه آمیخته است و تحت تاثیر آن قرار دارد؛ داده ها منابع محدودیت ها و ارزشیابی کارایی خود را از جامعه دریافت می کند؛ تعدادی سیستم های جزئی دارد. هر یک از سیستم های جزئی برای خود هدفی دارند که آن هدف در خدمت هدف کلی است روی سیستم های همتای خود اثر می گذارند، تولید کننده هستند، اقتصاد را رعایت می کنند؛ پس یک سیستم است. با توجه به ماهیت سیستم ها در آموزش و پرورش و قابلیت بالقوه بی نظیری که رویکرد سیستمی می تواند در برخورد با مسائل پیچیده داشته باشد، پس آموزش و پرورش از رویکرد سیستمی بهره مند است.

 

سیستم ها برای یادگیری:

یادگیری: تغییر نسبتاً پایدار در رفتار بالقوه.

بارزترین جنبه های رویکرد سیستمی عبارت است از:

1. تعریف واضح هدف سیستمی انتظارات اجرایی با توجه به ایجاد معیار های اندازه گیری مشخص بودن درجه دستیابی به بازده مطلوب سیستم
2. آزمودن مشخصات داده
3. در نظر گرفتن موارد جایگزینی، ضمناً نوع عمل شامل، عمل چگونه، به وسیله چه کسی و چه چیزی، چه وقت و کجا، باید انجام بگیرد.
4. اجرا کردن سیستم و آزمایش بازده آن به منظور سنجش میزان کارایی عملیات سیستم
5. مشخص کردن و به اجرا در آوردن هر گونه تبیین و اصلاحات لازم

 

انتقال استراتژی های سیستم به حیطه آموزش و پرورش ما را ملزم می سازد که :

1. هدف های یادگیری را دسته بندی کنیم و آنچه انتظار داریم فراگیر در انتهای آموزش بداند و انجام دهد و همچنین احساس کند را بیان نماید.
2. آزمون هایی تهیه کنیم که میزان دستیابی فراگیر به هدف های آموزشی را بسنجد.
3. خصوصیات و توانایی های خود را در بدو شروع یادگیری بیازماید.
4. آنچه را که فراگیر باید بیاموزد، مشخص سازد.
5. راه های جایگزین برای محتوا منابع و اجزا را مورد توجه قرار دهد.
6. اطلاعات بدست آمده از یافته های مربوط به آزمون اجرایی و ارزشیابی را جمع آوری کند.
7. بر مبنای بازخورد حاصل از آزمون ارزشیابی، سیستم تغییر داده شده و تنظیم کند.

تحقیق نشان می دهد نارسایی های در استراتژی های بالا وجود دارد که عبارتند از :

1. در بین یا عبارت پردازی هدف های آموزشی
2. در آزمون و ارزشیابی هدف ها ...
3. در سنجش قابلیت داده ها
4. عملی کردن هدف های آموزشی از طریق یک برنامه درسی مناسب.
5. ارزشیابی آموزشی
6. استفاده از بازخورد برای اصلاح مداوم و کار کردن سیستمی.