اختلالهای رفتاری ( بی نظمی های که در رفتار دیده می شود)
سلامتی :
حالتی که فرد خود را خوب، قوی و مطمئن احساس می کند. یک مفهوم فردی است و در حقیقت سازگاری و تعادل بین ارگانیسم فرد و محیط است...
متن درس را در ادامه مطلب ملاحظه کنید.
هیجان : عبارت است از واکنش کلی شدید و کوتاه ارگانیسم به یک موقعیت غیرمنتظره همراه با یک حالت عاطفی ناخوشایند.
هیجان عاملی است که ارگانیسم را به حرکت در می آورد. چون هیجان با نیازها و انگیزش های ارگانیسم رابطه نزدیک دارد و می تواند ریشهی بسیاری از اختلالهای روانی یا روان تنی باشد از اهمیت بالایی برخوردار است.
هیجان نه تنها به ماهیت عامل هیجان زا، بلکه به خود فرد، حالت فعلی جسمی، ذهنی، شخصیت، تاریخچهی زندگی و تجربه های قبلی او وابسته است. هیجان زمانی به وجود میآید که فرد غافلگیر شود و یا موقعیت از تحمل او فراتر رود. بنابراین وجود هیجان نشانهی عدم سازگاری فرد باموقعیت و تلاش ارگانیسم برای برقراری تعادلی است که .....
اول از نظر روان شناسی:
در روانشناسی طرز تشکیل تصورات ذهنی، تمیز اشیاء یا اجزاء یک شئ از یکدیگر، وحدت دادن، تجرید، تعمیم و ایجاد مفاهیم کلی، رشد قوه تکلم و تاثیر آن در مفاهیم کلی و در تفکر و استنتاج و استفاده از تجربیات قبلی برای حل این مساله معین را مورد بحث قرار میدهند و اینگئنه امور را عناصر عمده تلقی می کنند.
1- برخورد با مساله:
تحقیق علمی یا تفکر اساسی وقتی شروع می شود که فرد به مساله یا مشکلی برخورد نماید و نتواند راه حل ثابت و مشخص را در تجربیات قبلی خویش پیدا کند؛ در این صورت باید فعالیت کند تا راه حل مناسب را دریابد و با اجرای آن مشکل را از میان بردارد. بعضی از دانشمندان عقیده دارند تفکر گاهی جهت عکس طی می کند یعنی راه حل یا راه حل هایی در اختیار فرد است ولی می خواهد ببیند چه مسئله یا مشکلی را با این راه حل ها می تواند از میان بردارد بنابراین تفکر او متوجه روشن نمودن مسئله یا مشکل است.
تذکر یک نکته در اینجا لازم است. برخورد به مساله و تشخیص جهات مختلف آن نیز کار آسانی نیست. اگر مساله روشن باشد و فرد باآسانی بتواند از تجربیات گذشته خود استفاده کند و راه حل آنرا پیدا نماید در اینصورت فعالیتی از فرد سرنزده است ولی تجربه روزمره در زندگی فردی، در حیات اجتماعی، در مسائل عادی و در مسائل علمی این حقیقت را ثابت می کند که تشخیص مسئله یا مشکل نیز کارآسانی نیست. بسیاری از محققان مدتها زحمت می کشند تا مسئله مورد تحقیق را از جهات مختلف مشخص سازند.
تلاش و کوشش بسیاری در زندگی روزمره صرف این می شود که ابتدا مشکل یا مانع کار خود را تشخیص دهند و بعد به حل آن اقدام کنند. آنهائیکه مسئله یا مشکل خود را درست تشخیص نمی دهند وقت و نیروی خود را بیهوده صرف می کنند و زحمات آنها به هدر می رود. بنابراین تشخیص مساله یا مشکل نیز مستلزم تفکر است و مانع از این نیست که فعالیت فرد برای پیدا کردن مورد استعمال راه حل نیز جزء تفکر محسوب شود.
2- تفکر به عنوان عکس العمل:
تفکر مانند سایر اشکال رفتار فرد عکس العملی است که در مقابل موقعیت های مختلف یا مسائل گوناگون از فرد سر می زند. فرق تفکر با سایر انواع رفتار مربوط به محرک است. معمولاً محرک تفکر برخورد به مشکل یا مانع می باشد و همانطور که عکس العمل های مختلف فرد با فعالیت های عضلانی و دستگاه عصبی همراه است در جریان تفکر نیز عضلات و اعصاب فعالیت می کنند.
3- جنبه تجریدی تفکر
تفکر طبعاً جنبه تجریدی دارد و جزء اعمال غیر قابل مشاهده است ولی تحقیقات نشان می دهد که در حال تفکر آثاری در قیافه و فعالیتی در عضلات و اعصاب بوجود می آید. در هر صورت جنبه تجریدی تفکر اهمیت خاصی دارد. دلالتها پایه و اساس تفکر را تشکیل میدهد و فرد به وسیله کلمات، تصاویر و اشکال مفاهیم را مشخص می سازد و زمینه را برای حل مسئله آماده می کند.
4- جهت مشخص:
در جریان تفکر آنچه را که فرد انجام می دهد در جهت و مسیر معینی قرار دارد. چنانچه قبلاً گفتیم تفکر حرکتی است از طرف مسئله به راه حل، بنابراین حل مسئله جهت فعالیت های فرد را در موقع تفکر مشخص می سازد. با اینکه بعضی از روانشناسان رویا، خیالبافی و تفکری را که از تمایلات فرد سرچشمه می گیرد جزء انواع تفکر محسوب میدارند معذالک فعالیت هایی که فرد در رویا یا خیالبافی از خود ظاهر می سازد از جهت معینی پیروی نمی کنند و همین امر اختلاف پاره ای از تخیلات را با تفکر اساسی که به منظور حل مسئله صورت می گیرد مشخص می سازد.
5- هدف معین:
در جریان تفکر معمولاً فرد می خواهد مسکل یا مسئله ای را که مانع نیل به هدف است از میان بردارد و خود را به هدف نزدیک کند. محرک اساسی فرد در تفکر هدف مشخصی است که وی می خواهد بدان نائل شود. این هدف ممکن است ارضاء میل کنجکتوی یا تامین احتیاجات اساسی فرد باشد یا کشف و اختراع امری فرد را به تفکر وادار کرده باشد. در هر صورت تفکر هدف خاصی است.
تفکر در روانشناسی:
چنانچه می دانیم روانشناسی علمی توصیفی Descriptive می باشد. در علم توصیفی امور آنطور که اتفاق می افتد مورد بحث قرار می گیرد. بنابراین روانشناس سعی می کند جریان رشد تفکر را در فرد مورد مطالعه قرار دهد. گاهی می بیند فرد در برخورد به مسئله از روش اجرای آزمایش و خطا استفاده می کند؛ زمانی به خیالبافی می پردازد و در موقع خواب نیز تصورات دهنی خویشتن را با هم ارتباط می دهد. او ممکن است به طور اساسی نیز در حل مسئله اقدام نماید ولی فعالیت های او چنانچه خواهیم دید منظم و مرتب نیست.
چنانچه گفته شد روانشناس سیر پیدایش تفکر را در افراد از کودکی مشخص می سازد، شرایط و عواملی که جریان تفکر را تسهیل می کند یا آنرا مشکل می سازد مورد بررسی قرار میدهد، تاثیر تفکر را در رشد و یادگیری مطالعه می کند، طرز تشکیل عادات مربوط به تفکر را بیان می نماید و اختلاف افراد در جریان تفکر ثابت می کند.
در روان شناسی فعالیت های عضلانی و اعصاب و تمایلات، هدف، ایده آل، رشد اجتماعی، احتیاجات، تجربیات قبلی و استعدادعای فرد به طور کلی به عنوان مبنی و اساس تفکر مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد و به اختصار تحت عنوان عناصر عمده در تفکر پارهای از این امور را مورد مطالعه قرار میدهیم.
|
س1) در روش پاولف محرک ها و پاسخ ها را معرفی کنید. ج1) محرک شرطی: محرک خنثی (صدای زنگ). محرک غیر شرطی(یا طبیعی): غدای داخل دهان. پاسخ شرطی: ترشح بزاق در پاسخ به محرک خنثی (پیش از ظاهر شدن غذا) پاسخ غیر شرطی (طبیعی): ترشح بزاق، زمانی که غذا در دهان قرار دارد. |
|
س2) حضور پاسخ غیر شرطی پس از محرک غیر شرطی نمایانگر چیست؟ و چه معنایی دارد؟ ج2) نمایانگر فعالیت یک بازتاب غیرشرطی است و معنای آن این است که پاسخ اکتسابی نیست. |
|
س3) روش پاولف تحت عنوان شرطی کردن از نوع ..................(1) و روش ثرندایک تحت عنوان شرطی کردن از نوع ............... (2) شناخته شده است. ج3) (1) محرک _ (2) پاسخ. |
|
س4) در شرطی کردن از نوع پاسخ، ........................... وجود ندارد. ج4) الف) محرک شرطی O ب) محرک غیرشرطیO ج) پاسخ شرطی O د) پاسخ غیر شرطیO |
|
س5) مفهوم تقویت را بیان کرده و به دکر مثالی در آزمایش ثرندایک بپردازید. ج5) تقویت، در معنای کلی کلمه، یعنی رویدادی که بلافاصله پی از پاسخ حضور می سابد تا احتمال تکرار آن را، زمانی که آزمودنی در همان موقعیت قرار می گیرد، افزایش دهد. وقتی احتمال تکرار پاسخ افزایش می یابد مفهومش این است که آن پاسخ در حال آموخته شدن است. مثلاً: در آزمایش ثرندایک، ارائه غذا، پس از کشیده شدن حلقه طناب، تقویت نامیده می شود. خود غذا را تقویت کننده می نامند. |
|
س6) تقویت کننده مثبت را با دکر مثال تعریف کنید. ج6) تقویت کننده مثبت با حضور خود احتمال ظهور پاسخ را افزایش می دهد. مثلاً : غذا و تائید استاد |
|
س7) تقویت کننده منفی را با دکر مثال تعریف کنید. ج7) تقویت کننده منفی با عدم حضور خود احتمال ظهور یک رفتار را افزایش می دهند. مثلاً: دانشجو از ترس نمره نیاوردن خوب درس می خواند، تا ترس نداشته باشد. در اینجا ترس تقویت کننده منفی است. |
|
س8) تقویت کنندههای اولیه را با دکر مثال تعریف کنید ج8) تقویت کننده های اولیه آنهایی هستند که نیازهای زیستی حیوان را برآورده می کنند. مثلاً: آب، هوا، غذا، حرارت مناسب (تقویت کننده مثبت) ، درد و ترس (تقویت کننده منفی) |
|
س9) تقویت کنندههای ثانویه را با دکر مثال تعریف کنید. ج9) آنهایی هستندکه، در اثر همراه شدن با تقویت کننده های اولیه، خاصیت تقویت کنندگی پیدا می کنند. و به همین دلیل آنها را تقویت کننده های شرطی نیز می نامند. مثال: پول (تقویت کننده ثانویه) می تواند به غذا (تقویت کننده اولیه) تبدیل شود. پول، توجه و تائیدهای اجتماعی، همه تقویت کننده شرطی هستند. |
|
س10) یادگیری از راه بینش را از دید کهلرتوضیح دهید. ج10) کهلر برای بیان این رویداد، یعنی، پیذا کردن ناگهانی پاسخ یک مساله، اصطلاح بینش را به کار می برد. به نظر می رسد که این ینش، وقتی عناصر یک مساله به طور صحیح کنار هم قرار می گیرند، یک مرتبه جرقه می زند. در یادگیری از راه بینش، اصل رابطه بین رویدادها به طور ناگهانی کشف می شود نه از راه کوشش و خطا. |
|
س11) یادگیری پنهان را به طور خلاصه شرح دهید: ج11) یادگیری پنهان به آن یادگیری گفته می شود که در لحظه یادگیری پاسخی به دنبال ندارد؛ یعنی، یادگیری پنهان ظاهراً بدون تقویت اموخته می شود. این نوع یادگیری، که به ظاهر تقویت به همراه ندارد، یادگیری پنهان یا نهفته نامیده میشود. |
|
س12) در یادگیری ادراکی چه موقع احساس صورت گرفته است؟ ج12) وقتی یکی از دستگاه های حسی محرک معینی دریافت می کند، می گوییم احساس صورت گرفته است. مثلاً: وقتی چشم نور را اخذ می کند. |
|
س13) احساس را تعریف کنید. س13) احساس یعنی قرار گرفتن یک محرک در حوزه عمل عضو حسی موبوط به آن. |
|
س14) اگر به محرک احساس شده معنا و مفهوم بدهیم، در آن صورت خواهیم گفت ................... صورت گرفته است. ج14) ادراک |
|
س15) یادگیری ادراکی چیست؟ ج15) یعنی تغییر پایدار در ادراک یک شی یا یک رویداد. |
|
ردیف |
رشته |
به مطالعه |
هدف |
|
1 |
روانشناسی حیوانی |
رفتار حیوانات در محیط طبیعی یا آزمایشگاه |
مقایسه آنها با یکدیگر و تعمیم نتایج به رفتار انسان |
|
2 |
روانشناسی فیزیولوژیک |
رابطه رفتار و بدن |
شناخت فرآیندهای عصبی بنیادی، مثل حافظه و زبان |
|
3 |
روانشناسی ژنتیک |
رفتار بر حسب رشذ انسان: کودکی تا پیری |
شناخت رشد انسان و لحظه های بحرانی آن |
|
4 |
روانشناسی اجتماعی |
رفتار فرد در گروه برای شناخت کنشهای بین فرد و گروه |
سازگاری فرد با اجتماع |
|
5 |
روانشناسی زبان |
فرآیندهایی که به فرد اختصاص دارد، از جمله زبان انسانی و زبان حیوانی |
قوانین حاکم بر زبان و ارتباط کلامی شناخته شود. |
|
6 |
روانشناسی تفاوت های فردی |
تشابه ها و تفاوت های انسانها و انسانها با حیوانات |
شناخت رفتارهای بنیادی درون یک نوع و بین انواع |
|
7 |
روانشناسی بالینی |
تشخیص و پیش بینی، روابط کمک رسانی ، پشتیبانی و درمان |
سازگاری فرد با محیط، ورود یا بازگشت به اجتماع در چارچوب سلامت روانی |
|
8 |
روانشناسی تربیتی |
کاربرد علوم روانشناسی در تعلیم و تربیت، روشهای مختلف یادگیری و فنون تدریس |
کمک به دانش آموز برای موفقیت در تحصیل |
|
9 |
روانشناسی صنعتی |
انتخاب کارکنان، انتخاب فنون تولید، تحلیل حرکات و مطالعه فنون حاکم بر بازار |
کاربرد روانشناسی و مطالعه فرد در محیط کار |
|
10 |
روانسنجی |
تحقیق دربارهی اندازه گیری، تهیه آزمونها و تعیین روایی و کاربرد آنها |
اندازه گیری، انتخاب و راهنمایی افراد |
|
11 |
روانشناسی عمومی |
مفاهیم بنیادی روانشناسی مثل: یادگیری، حافظه، فراموشی، ادراک، انگیزش، هیجان و … |
آشنا کردن دانش آموز یا دانشجو با جنبه کلی رفتار و آماده ساختن او برای شروع دروس تخصصی روانشناسی |
|
12 |
روانشناسی آزمایشی (تجربی) |
کاربرد روش آزمایش در روانشناسی. یعنی:مشاهده پدیده ها، ارائه فرضیه ها ، اجرای آزمایش و طبقه بندی نتایج |
پی بردن به روابط علت و معلولی بین پدیده ها |
|
13 |
روانشناسی شخصیت |
مطالعهی سبک یا شیوهی بودن یک فرد، مطالعه چیزی که موجب تمایز یک فرد با دیگران می شود. |
پی بردن به عوامل موثر بر تکوین شخصیت و کمک به افراد به منظور داشتن شخصیت سالم |
|
14 |
روانشناسی یادگیری |
چگونگی یادگیری انسان و حیوان و عوامل موثر بر یادگیری |
کمک به دانشجو در یادگیری آنچه ضرورت دارد بازده بالایی داشته باشد. |
|
15 |
روانشناسی مرضی |
نابهنجاریهای رفتاری |
پی بردن به علل آنها و نهایتاً جلوگیری از اختلالات رفتاری |
|
16 |
روانشناسی کودک |
مراحل رشد کودک و نوجوانی |
شناخت عوامل موثر بر رشد رفتار. |
|
17 |
روانشناسی مشاوره |
استفاده از یافته های روانشناسی در جهت راه نمایی دانش آموزان، دانشجویان و مردم عادی |
حل دشواری های سازگاری خود و داشتن زندگی سالم |
|
ردیف |
نام مکتب |
دانشمندان |
توضیحات |
|
1 |
ساخت گرایی |
ویلهلم وونت آلمانی |
شعور یا آگاهی را با تجزیه آن به عناصر متعدد، مثل احساس، ادراک و هیجان ... تعریف کند. ارزش این مکتب این است که از فلسفه جدا شد و روان شناسی را وارد آزمایشگاه کرد. روانشناسی علمی را ÷ایه ریزی کرد. در این مکتب از روش درون نگری استفاده می شد. |
|
2 |
کنش گرایی |
ویلیام جیمز جان دیویی |
این مکتب عملکردهای هشیاری را مورد مطالعه قرار میدهد نه عناصر تشگیل دهنده آن؛ روان شناسی را علمی طبیعی معرفی می کند و به طور عملی مورد مطالعه قرار می دهد. جان دیویی ذهن را به عنوان یک ابزار بررسی و به تحلیل تجربهی آگاه، سازگاری و عملکرد روان در سازگاری فرد با محیط خود متمرکز می کند. |
|
3 |
گشتالت گرایی |
کهلر کافکا ورتهایمر |
یا روان شناسی کل گرا، از دیدگاه این مکتب روان یا ذهن قابل تجزیه نیست. ذهن انسان را به صورت یک کل در نظر گرفته و معتقدند، کل چیزی اضافه بر اجزای تشکیل دهنده خود دارد. مکتب گشتالت گرایی در روان درمانی و روان شناسی اجتماعی جایگاه ویژه ای دارد. |
|
4 |
روان کاوی |
فروید |
رشد انسان بر اساس رویدادهایی که در دوران کودکی برای او اتفاق افتاده است تحلیل می کند. در این مکتب انسان بر اساس انگیزشهای درونی، آرزوهای سرکوب شده یا نا آگاه عمل می کند. بنابراین رفتارهای انسان جبری است. از روش هی÷نوتیزم کمک می گیرد. |
|
6 |
انسان گرایی |
کارل راجرز آبراهام مزلو |
برخلاف روانکاوی است؛ میگوید انسان می تواند بر سرنوشت خود به طور آزاد و با اراده تاثیر بگذارد یا آن را کنترل کند. هر گونه جبرگرایی را رد می کنند. |
|
7 |
رفتارگرایی |
پاولف واتسون اسکینر |
معتقد است فرد در برابر محیط از خود واکنش نشان میدهد و رفتار را پاسخ به یک محرک در نظر می گیرد. در شرطی شدن کلاسیک روی بازتاب و در شرطی شدن عامل، روی تقویت تاکید می کند. در روانشناسی امروزی، مطالعه عینی رفتار. رفتارگرایی، انسان گرایی و روانکاوی سه محور عمده روانشناسی معاصر را تشکیل میدهند. |
|
8 |
شناخت گرایی |
ژان پیاژه |
در سالهای 1970 به وجود آمده. و انسان را یک تحلیلگر شناخت در نظر گرفته است. این مکتب روس فرآیندهای شناختی انگشت می گذارد و انها را زیر بنای رفتار قرار می دهد. امروزه این مکتب از مکاتب مهم روانشناسی محسوب می شود. به مطالعه قرآیندهای شناختی ، مثل زبان، سادگیری، حافظه، حل مساله در انسان، و کاربرد این فرآیندها در کامپیوتر می پردازد. |
|
9 |
اجتماع و فرهنگ گرایی |
|
محققان این مکتب بیشتر در رشته های جامعه شناسی، تعلیم و تربیت و روانپزشکی فعالیت دارند.رفتار را به صورت یک فرآیند اجتماعی وابسته به رشد فرد تعریف می کنند. در این مکتب انسان نمی تواند منزوی و جدا از فرهنگ اجتماعی خود باشد. نهضت های این مکتب: روانشناسی مردم شناسی و طرفداری از حقوق زنان. |
|
10 |
زیست گرایی |
|
رفتار را با مطالعه اندام ها، سلولهای عصبی وتوارث تعریف کرده و معتقدند، رفتار، اساس عضوی دارد و میتواند در دستگاه عصبی مرکزی یا در برخی نورونها به وجود آید. این سه مکتب آخر به مکاتب پویا و دینامیک شهرت دارند. |